OŚRODEK BADAŃ PRASOZNAWCZYCH

Przejdź do treści

Menu główne:

 
Walery Pisarek medioznawca i językoznawca
 
Profesor Walery Pisarek (1931-2017), po wielu dramatycznych komplikacjach życiowych w wieku młodzieńczym i czasach studenckich (dwukrotne uwięzienie przez UB, praca w kopalni węgla etc., o czym właściwie dowiedzieliśmy się dopiero w latach dziewięćdziesiątych) dzięki związaniu się na następne pół wieku z Ośrodkiem Badań Prasoznawczych stał się liderem, a ostatnio także nestorem polskiego prasoznawstwa (nazywanego dziś raczej medioznawstwem), szeroko znanym w kraju i za granicą, istotnie wpływającym na rozwój tej dyscypliny przez kilka dekad. Niektórzy zadają pytanie: czy Walery Pisarek był bardziej prasoznawcą czy językoznawcą? Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, w swym pracowitym życiu Profesor, wyznając podejście interdyscyplinarne, udzielał się w wielu dyscyplinach, wypowiadał się na wiele różnych tematów, nie wytyczał wąskich granic branżowych. Ale w jego biografii, w różnych jej okresach można dostrzec charakterystyczne przesunięcia akcentów.
 
Do powołanego niewiele wcześniej  Krakowskiego Ośrodka Badań Prasoznawczych trafił (jako współpracownik zewnętrzny) w roku 1958, zachęcony przez wybitnego językoznawcę z UJ, prof. Zenona Klemensiewicza; etatowym pracownikiem został w roku 1962. Z prof. Klemensiewiczem, ówczesnym (1964-1969) przewodniczącym Rady Naukowej OBP współpracował przez ponad dekadę (do tragicznej śmierci tegoż w katastrofie lotniczej), uzyskując także pod jego opieką naukową doktorat (1966). W pierwszym okresie działalności naukowej był Walery Pisarek niewątpliwie głównie językoznawcą, o czym świadczą tematy jego prac badawczych w OBP, pierwsze książki i podręczniki dla dziennikarzy i redaktorów (często we współpracy z Marią Kniaginiową – jak Poradnik językowy. Podręcznik dla pracowników prasy, radia i telewizji, 1965, 1969; Język wiadomości prasowych, 1966), a także doktorat (Poznać prasę po nagłówkach, w wersji książkowej 1967) i habilitacja (Frekwencja wyrazów  w prasie, 1972). Przeglądając stare roczniki Zeszytów Prasoznawczych znajdziemy w latach 1960-1970 co najmniej 10 artykułów poświęconych tym zagadnieniom, także z perspektywy metodologicznej (O metodologii badań nad językiem polskiej prasy, 1960; Jak mierzyć zrozumiałość tekstu, 1969; Mierzenie stylistycznej i emotywnej wartości słownictwa, 1971). W tym czasie wydano też po raz pierwszy Retorykę dziennikarską (1970), wznawianą później kilkakrotnie w poprawionej wersji (1975, 1988), prowadzącej aż do wydania Nowej retoryki dziennikarskiej (2002).
 

W latach 60. Walery Pisarek był w Ośrodku szefem Pracowni Językowej, a niebawem po doktoracie awansował (1968-1969) na sekretarza naukowego OBP (czyli wicedyrektora ds. badań naukowych), by po śmierci Ireny Tetelowskiej we wspomnianej wyżej katastrofie (2 IV 1969), przejąć obowiązki dyrektora Ośrodka (z nominacją od 1 VII 1972). Kierowanie Ośrodkiem, będącym instytutem badawczym w strukturach koncernu RSW „Prasa-Książka-Ruch”, przypada na czas, o którym po latach mówiło się „złoty okres OBP”. To wtedy następuje reorganizacja struktury Ośrodka Badań Prasoznawczych, polegająca na zamianie dawnych pracowni wydzielonych według dyscyplin naukowych (np. socjologiczna, językowa, prawna, ekonomiczna etc.) na  interdyscyplinarne zespoły badawcze zajmujące się poszczególnymi ogniwami łańcucha komunikacyjnego (nadawcą, przekazem, odbiorcą); rozkwita też Ośrodkowa dokumentalistyka. OBP realizuje po kilkadziesiąt tematów badawczych, rozwija ogólnopolską sieć ankieterów społecznych, realizuje wielkie badania czytelnictwa prasy, a we współpracy międzynarodowej pod egidą UNESCO powstaje CECOM (Środkowoeuropejski Ośrodek Dokumentacji Badań nad Środkami Komunikowania Masowego) i działa (1976-1990), kierowany przez W. Pisarka, z siedzibą w Krakowie. Było to ogniwo szerszego projektu – światowej sieci dokumentacji badań nad komunikowaniem masowym COMNET.
 

Obowiązki dyrektorskie tak dużej i rozwijającej się placówki badawczej siłą rzeczy kierują uwagę Walerego Pisarka na szersze aspekty funkcjonowania mediów masowych, nie tylko kwestie języka wypowiedzi prasowych. Sprzyjała temu jego błyskotliwa kariera i rosnąca pozycja międzynarodowa. Już od 1970 roku Walery Pisarek kierował sekcją bibliograficzną AIERI/IAMCR (International Association for Media and Communication Research) – stowarzyszenia medioznawców afiliowanego przy UNESCO, w dwa lata później zostaje członkiem Prezydium, a w latach 1976-1988 – wybrano go na wiceprzewodniczącego tej organizacji (później został członkiem honorowym). W marcu 1971 został powołany do Komitetu Ekspertów UNESCO do spraw Badań nad Komunikowaniem Masowym i w tej roli uczestniczył w różnych projektach międzynarodowych aż do lat 90. Odbył wiele podróży zagranicznych (średnio dwie rocznie), wygłaszał referaty na kongresach AIERI/IAMCR i innych konferencjach na wszystkich kontynentach, odbywał dłuższe staże w zagranicznych ośrodkach medioznawczych (w RFN, USA, Francji i in.). Był także powoływany do komitetów redakcyjnych uznanych periodyków medioznawczych jak Journal of Communication, Mass Communication Review Yearbook, a w późniejszych latach – także Journalism Studies, Studia Medioznawcze czy Central European Journal of Communication.
 

W ciągu tych dwóch (1972-1990) dekad powstają m.in. takie książki jak Prasa nasz chleb powszedni (1978),  Aktywność, preferencje i świadomość kulturalna społeczeństwa polskiego (1978, wspólnie z T. Gobanem-Klasem). Pod jego kierunkiem (redakcja i współautorstwo wielu rozdziałów) powstają słynne raporty OBP drukowane w „ZP”: Komunikowanie masowe w Polsce. Próba bilansu lat siedemdziesiątych (1981), Komunikowanie masowe w Polsce: lata osiemdziesiąte  (1991) oraz opublikowany ze względów cenzuralnych dopiero w 2007 roku Raport o stanie komunikacji społecznej w Polsce, sierpień 1980-13 grudnia 1981. Z jego aktywnym udziałem powstają także ważne leksykony - Encyklopedia wiedzy o prasie (1976), Who’s Who in Mass Communication (Monachium 1990) czy wydany już w XXI wieku pod redakcją Profesora Słownik terminologii medialnej (2006). Walery Pisarek redagował także dział „Prasa” w niedawno wydanej dwutomowej Encyklopedii książki (2017).
 

W roku 1990, w związku z likwidacją koncernu RSW „Prasa-Książka-Ruch” Walery Pisarek aktywnie pomógł Ośrodkowi bezpiecznie przenieść się, wraz z Zeszytami Prasoznawczymi na Uniwersytet Jagielloński. W nowych warunkach, kierował katedrą Ośrodek Badań Prasoznawczych aż do emerytury (2001), redaktorem naczelnym  Zeszytów pozostawał dłużej -  przez niemal 22 lata, do połowy 2012 roku (do nr 1-2 włącznie). W tym czasie bardzo uaktywniła się jego pasja językoznawcza, na polu badawczym manifestująca się licznymi publikacjami (m.in. w ZP)  zwieńczonymi książką Polskie słowa sztandarowe i ich publiczność (2002). W sferze organizacyjnej wyróżniał się zaangażowanym członkostwem (kilkukadencyjne przewodzenie, potem członkostwo honorowe) Komisji Kultury Języka Polskiego, Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego, a przede wszystkim Rady Języka Polskiego przy Polskiej Akademii Nauk; z jej ramienia reprezentował Polskę w Europejskiej Federacji Narodowych Instytucji na rzecz Języka (EFNIL). Zainicjował prace doprowadzające do uchwalenia ustawy o języku polskim z 1999 r. Był członkiem rady redakcyjnej kwartalnika „Język Polski” i redaktorem kilku edycji kieszonkowych słowników ortograficznych. Od 2009 roku wykładał na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II. Wciąż jednak podejmował tematykę medioznawczą,  o czym świadczą publikacje, głównie na łamach Zeszytów.
 

Generalnie, spośród kilkudziesięciu artykułów opublikowanych w latach 1972-2017 na łamach Zeszytów Prasoznawczych zdecydowana większość dotyczy problemów typowo medioznawczych, świadczących o szerokich zainteresowaniach i kompetencjach ich autora.
 

W kilku pracach Walery Pisarek uważnie przygląda się tendencjom rozwojowym mediów masowych na świecie i orientacjom badawczym w tej dziedzinie: Prasa, radio i telewizja,  podział pracy (2/1976), Współczesne orientacje i kierunki badań nad komunikowaniem masowym (2/1984), Prasa wobec wyzwania nowych mediów (4/1988); do tych kwestii powraca po latach w artykule Transformacje komunikacji społecznej w drugiej połowie XX wieku (1-2/2004). Kilka lat  przed śmiercią opublikował też Past Challenges to Journalism: Great Ideas of the Seventies and Eighties Revisited (2/2013), ważny tekst o roli badań nad mediami masowymi w przekształcaniu  pojałtańskiego światowego systemu politycznego w okresie 1960-1990. Problematykę teoretyczną medioznawstwa porządkuje po swojemu po latach w cenionym podręczniku - Wstęp do nauki o komunikowaniu (2008).
 

Nieobce Profesorowi Pisarkowi były problemy metodologiczne badań nad mediami. Swój wkład w tym zakresie udokumentował rozwijaniem wylansowanej przez jego poprzedników w Ośrodku metody analizy zawartości. Ich rezultatem jest nie tylko książka Analiza zawartości prasy (1983), ale także prace empiryczne publikowane w formie artykułów w ZP, jak np. Wydarzenia bydgoskie  w relacjach prasowych (wspólnie z W. Tyrańskim, 4/1991) czy Obraz ZSRR i Niemiec w polskiej prasie 1991 (3-4/1991).
 
Żywo interesował się wpływem mediów na świadomość społeczną, zarówno polityczną, jak i kulturalną czy narodową. Dowodem są prace: Rola prasy, radia i telewizji w kształtowaniu nastrojów społecznych (2/1980, wspólnie z T. Gobanem-Klasem i J. Mikułowskim Pomorskim), Prasa a nastroje społeczne lat siedemdziesiątych (2/1981, wspólnie z T. Gobanem-Klasem), Inauguracja Okrągłego Stołu jako akt medialnej komunikacji politycznej (4/1989), Miejsce mediów w wyobrażeniach kultury narodowej (3/1986), Obce kultury w świadomości Polaków '89 (2-4/1990) czy Notatki z badań prezydenckiej kampanii wyborczej 1995 (3-4/1995).
 
Walery Pisarek interesował się też prawem prasowym i etyką mediów. Przykładem jest zarówno rozdział Uwarunkowania prawne we wspomnianym Raporcie (1-2/1991), Czy potrzebujemy Rady Prasowej? (3-4/1992), jak i późniejsza rozprawa Wolność słowa a wolność prasy (1-2/2002).
 

W polu badawczym Walerego Pisarka zawsze pozostawał także zawód dziennikarza. Oprócz wspomnianych wcześniej podręczników i książek pisanych z myślą o uprawiających ten zawód znajdziemy też artykuły w ZP, takie jak Zaufanie do dziennikarzy i prasy (4/1984), Kwalifikacje dziennikarzy w opinii redaktorów naczelnych (1-2/1995).
 

Nie mógł wreszcie Walery Pisarek przemilczać spraw związanych z dziejami, organizacją i funkcjonowaniem Ośrodka Badań Prasoznawczych i Zeszytów Prasoznawczych. W tym nurcie mieści się zarówno artykuł przedstawiający jego wizję tej firmy (Założenia teoretyczno-metodologiczne Ośrodka Badań Prasoznawczych w Krakowie, 1/1972), jak i wypowiedzi pisane przy różnych przełomowych albo jubileuszowych okazjach: Co się stało z Ośrodkiem i Zeszytami (1-2/1991), Reminiscencje jubileuszowe na XL-lecie OBP (3-4/1976) czy liczne okolicznościowe komentarze w rubryce Od redaktora (np. gdy żegnał się z redakcją kwartalnika w 2012 roku). Dodajmy, że ostatnią jego publikacją w Zeszytach był artykuł wspomnieniowy opublikowany kilka miesięcy przed śmiercią Profesora: Ośrodek Badań Prasoznawczych jako fenomen (1/2017). Nie zdążył już przygotować do druku pracy poświęconej tradycjom i dokonaniom OBP w zakresie dokumentalistyki.
 

Można wyliczać jeszcze niejeden obszar działalności medioznawczej Walerego Pisarka dokumentowany publikacjami w naszym kwartalniku – rozważaniami genologicznymi, językiem reklamy etc. A wydana w 2007 roku książka O mediach i języku, zawierająca wybór jego ważniejszych artykułów, przybliża czytelnikowi obydwie strony osobowości naukowej Profesora, pokazując, że można je łączyć harmonijnie.
 
 
 

Więcej o życiorysie i dokonaniach Profesora Walerego Pisarka można przeczytać w:
 
Bajka Z., Walery Pisarek. Curriculum vitae – prawie pełne. W: Valeriana. Eseje o komunikowaniu między ludźmi. Prace ofiarowane Profesorowi Waleremu Pisarkowi (pod red. Jerzego Mikułowskiego Pomorskiego i Zbigniewa Bajki), OBP, Kraków 1996, s. 362-366.
 
Kajtoch W., O Profesorze Walerym Pisarku, „Język Polski” XCI, nr 2-3, s. 82-93.
 
Walery Pisarek. Doctor Honoris Causa Universitatis Silesiensis, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2011. W tym: Kalendarium życia i twórczości, s. 109-129.
 
 
 
 
 
Walery Pisarek – bibliografia ważniejszych prac
 
 
Bibliografia prac prasoznawczych i językoznawczych Walerego Pisarka za lata 1951-1996. W: Valeriana. Eseje o komunikowaniu między ludźmi (pod red. Jerzego Mikułowskiego Pomorskiego i Zbigniewa Bajki), OBP, Kraków 1996, s. 7-22 (opracował S. Dziki).
 
Bibliografia publikacji 1951-2010. W: Walery Pisarek. Doctor Honoris Causa Universitatis Silesiensis, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2011, s. 131-176.
 
 

Serie wydawnicze OBP (dostępne w Bibliotece Wydziałowej WZiKS):
 
BWoP - Biblioteka Wiedzy o Prasie, Seria A
 
BWoP - Biblioteka Wiedzy o Prasie, Seria B
 
Biblioteka Dziennikarza
 
Materiały OBP
 
 

Autor/współautor/redaktor książek i podręczników:
 
  • Reklama w prasie. Zawartość – język – odbiór (wspólnie z P. Dubielem, E. Kamińskim, M. Kniaginiową i R. Dyoniziakiem). BWoP, Seria B, tom VII, OBP, Kraków 1965.
  • Poradnik językowy. Podręcznik dla pracowników prasy, radia i telewizji(wspólnie z M. Kaniaginiową). BWoP, Seria A, tom IV, WL, Kraków 1965; Wydanie II poprawione i uzupełnione, BWoP, Seria A, tom IV, OBP, Kraków 1969.
  • Język wiadomości prasowych (wspólnie z M. Kniaginiową). BWoP, Seria B, tom IX, OBP, Kraków 1966.
  • Poznać prasę po nagłówkach! Nagłówek wypowiedzi prasowej w oświetleniu lingwistycznym. BWoP, Seria B, tom X, OBP, Kraków 1967.
  • Frekwencja wyrazów w prasie. Wiadomości, komentarze i reportaże. BWoP, seria B, t. XVI, OBP Kraków 1972.
  • Retoryka dziennikarska. Biblioteka Dziennikarza, t. II, OBP, Kraków 1970. Wydanie II, Biblioteka Dziennikarza, t. VI, OBP Kraków 1975. Wydanie III, OBP Kraków 1988.
  • Marxist-Leninist Theory and Methodology of Media Research (red., wspólnie z T. Gobanem-Klasem), BWoP, seria A, t. XI, OBP Kraków 1978.
  • Prasa nasz chleb powszedni. Ossolineum, Wrocław 1978.;
  • Słownik języka niby-polskiego, czyli błędy językowe w prasie . Ossolineum, Wrocław 1978.
  • Aktywność, preferencje i świadomość kulturalna społeczeństwa polskiego (wspólnie z T. Gobanem-Klasem). BWoP, seria B, t. 23, OBP Kraków 1981.
  • Analiza zawartości prasy. BWoP, seria A, t. 16, OBP Kraków 1983.
  • Słowa między ludźmi (1985, 2004). Wydawnictwa Radia i Telewizji, Warszawa 1985; Wyd. II zmienione, Wydawnictwo TRIO,  Warszawa 2004.
  • Kultura języka dziś (red., wspólnie z H. Zgółkową). Kurpisz, Poznań 1995.
  • Polszczyzna 2000. Orędzie o stanie języka na przełomie tysiącleci (redaktor i współautor). OBP UJ, Kraków 1999;
  • Polskie słowa sztandarowe i ich publiczność. Universitas, Kraków 2002.
  • Nowa retoryka dziennikarska. Universitas, Kraków 2002.
  • O mediach i języku. Universitas, Kraków 2007.
  • Wstęp do nauki o komunikowaniu. Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2008.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Udział redaktorski i autorski w opracowaniu słowników, encyklopedii etc.:

 
  • Kieszonkowy słowniczek ortograficzny. Wyd. I Ossolineum, Wrocław 1976; Wydanie II poprawione, TMJP Kraków 1982; Wydanie III poprawione i uzupełnione, Zrzeszenie Księgarstwa Warszawa 1987; Wydanie IV uzupełnione, Polski Dom Wydawniczy, Warszawa 1989; Wydanie V zmienione, Spółka Wydawniczo-Księgarska, Warszawa 1994; Wyd. V, TJMP, SW-K, Warszawa 2000; Wyd. VI uaktualnione, Oficyna Wydawnicza RYTM, Warszawa 2005.
  • Encyklopedia wiedzy o prasie (przewodnictwo Komitetu Redakcyjnego i autorstwo ok. 50 haseł). Ossolineum, Wrocław 1976.
  • Słownik terminologii medialnej (redakcja i współautorstwo haseł). Universitas, Kraków 2006.
  • Encyklopedia języka polskiego (pod red. S. Urbańczyka). Ossolineum, Wrocław 1992 (Autorstwo wszystkich haseł z działów: kultura języka oraz psychologia i socjologia języka).
  • Encyklopedia książki. Tom 1 A-J, Tom 2 K-Z (pod red. A. Żbikowskiej-Migoń i M. Skalskiej-Zlat). Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2017 (Redaktor tematyczny działu „Prasa”, autor kilku haseł).
  • Who’s Who in Mass Communication (wpółautorzy: S. Dziki, J. Maczuga). Sauer, Mȕnchen 1990.
 
 
 
 
 
 
 

Raporty autorskie  opublikowane w  serii Materiały OBP (broszury powielane w kilkudziesięciu egzemplarzach):
 
  • Język służy propagandzie (1976 – zeszyt 31)
  • Miejsce prasy, radia i telewizji w świadomości kulturalnej Polaków (1987, nr 45)
  • Współczesna prasa polska na tle innych krajów (1987, nr 46)
  • Nie zaspokojone potrzeby medialne Polaków (1988, nr 47)
 
 
 
 
 

Ważne raporty – prace zbiorowe pod redakcją WP:
 
  • Komunikowanie masowe w Polsce. Próba bilansu lat siedemdziesiątych (redakcja i współautorstwo). Materiały OBP, 1980,  nr 37; To samo: „Zeszyty Prasoznawcze” 1981, nr 1, s. 5-96.
  • Komunikowanie masowe w Polsce: lata osiemdziesiąte (redakcja całości i autorstwo kilku rozdziałów). „Zeszyty Prasoznawcze” 1991, nr 1-2, s. 7-196.
  • Raport o stanie komunikacji społecznej w Polsce, sierpień 1980-13 grudnia 1981 (redakcja i współautorstwo). Kraków 2007;
 
 
 
 

Ważniejsze artykuły opublikowane w „Zeszytach Prasoznawczych”:
 

  • Pisarek W., 1960, O metodologii badań nad językiem polskiej prasy, nr 5–6, s. 110–115.
  • Pisarek W., 1963, Pierwsze polskie książki o języku prasy, nr 4, s. 75–84.
  • Pisarek W., 1965, Nagłówki wiadomości w dziennikach, nr 1, s. 31–48.
  • Pisarek W., 1965, Słownictwo języka współczesnej informacji prasowej, nr 3, s. 4–19.
  • Pisarek W., 1966, Recepty na zrozumiałość wypowiedzi, nr 2–3, s. 38–53.
  • Pisarek W., 1968, Jak mierzyć zrozumiałość tekstu?, nr 4, s. 35–48.
  • Pisarek W., 1969, Słownictwo oceniające w recenzjach, nr 1, s. 30–44.
  • Pisarek W., 1969, O słownictwie reportażu – banalnie i niebanalnie, nr 2, s. 27–40.
  • Pisarek W., 1969, Jak mierzyć zrozumiałość tekstu, nr 4, s. 35–48.
  • Pisarek W. 1970, Lenin – prekursor socjalistycznego prasoznawstwa, nr 1, s. 5-13.
  • Pisarek W., 1971, Mierzenie stylistycznej i emotywnej wartości słownictwa, nr 2, s. 37–46.
  • Pisarek W., 1971/1972, The Language of the Press?, Special Edition in English, s. 178–186.
  • Pisarek W., 1972, Założenia teoretyczno–metodologiczne Ośrodka Badań Prasoznawczych w Krakowie, nr 1, s. 5–16.
  • Pisarek W., 1973, Perswazyjność języka w polemikach prasowych, nr 4, s. 19–32.
  • Pisarek W., 1974, Typologia programów telewizyjnych,  nr 1, 23–32.
  • Pisarek W., 1974, Odpowiedź Jackowi Wodzowi, nr 3, s. 53–54.
  • Pisarek W., 1976, Prasa, radio i telewizja,  podział pracy, nr 2 , s. 25–38.
  • Pisarek W., 1976, Marksistowsko-leninowska teoria i metodologia badań prasoznawczych. Zasady i dyrektywy, nr 4, s. 13–24.
  • Pisarek W., 1978a, Telewizja kablowa w zachodniej Europie, Stan w roku 1977, nr 1, s. 113–114.
  • Pisarek W., 1978b, Widziane i słyszane w USA, nr 4, s. 91–108.
  • Pisarek W., 1982, Raport o stanie komunikacji publicznej w Polsce 19801981, nr 3, s. 18–28.
  • Pisarek W., 1983, Analiza zawartości prasy: drogi rozwoju, nr 2, s. 5–16.
  • Pisarek W., 1984, Współczesne orientacje i kierunki badań nad komunikowaniem masowym, nr 2, s. 5–20.
  • Pisarek W., 1984, Zaufanie do dziennikarzy i prasy, nr 4, s. 5–22.
  • Pisarek W., 1986, Miejsce mediów w wyobrażeniach kultury narodowej, nr  3, s. 35–48.
  • Pisarek W., 1988, Prasa wobec wyzwania nowych mediów, nr 4, s. 65–82.
  • Pisarek W., 1989, Inauguracja Okrągłego Stołu jako akt medialnej komunikacji politycznej, nr 4, s. 29–48.
  • Pisarek W., 1990, Obce kultury w świadomości Polaków '89, nr 2–4, s. 21–38.
  • Pisarek W., 1991, Co się stało z Ośrodkiem i Zeszytami?, nr 3–4, s. 5–8.
  • Pisarek W., 1991, Obraz ZSRR i Niemiec w polskiej prasie 1991, nr 3–4, s. 99–120.
  • Pisarek W., 1991, Bartłomiej Golka, Bogdan Michalski, „Etyka dziennikarska a kwestie informacji masowej”, nr 3–4, s. 197–198.
  • Pisarek W., 1992, Współczesne słowa sztandarowe w Polsce i ich publiczność, nr 1–2, s. 16–37.
  • Pisarek W., 1992, Czy potrzebujemy Rady Prasowej?, nr 3–4, s. 5–11.
  • Pisarek W., 1993, Słowa na usługach reklamy w Polsce (1962–1993), nr 3–4, s. 65–77.
  • Pisarek W., 1993, Gatunek dziennikarski: informacja prasowa, nr 3–4, s. 156–159.
  • Pisarek W., 1995, Notatki z badań prezydenckiej kampanii wyborczej 1995, nr 3–4, s. 153–162.
  • Pisarek W., 1995, Kwalifikacje dziennikarzy w opinii redaktorów naczelnych, nr 1-2, s. 153-163.
  • Pisarek W. [wp], 1996, Reminiscencje jubileuszowe na XL-lecie OBP, nr 3-4, s. 7-11.
  • Pisarek W., 2000, Polskie słowa sztandarowe i ich publiczność: lata dziewięćdziesiąte, nr 3–4, s.  19–41.
  • Pisarek W., 2001, Słowa sztandarowe czytelników różnych gazet i czasopism, nr 1–2, s. 7–18.
  • Pisarek W., 2002, Wolność słowa a wolność prasy, nr 1–2, s. 7–17.
  • Pisarek W., 2002, Język, państwo, prawo, nr 3–4, s. 7–14.
  • Pisarek W., 2004, Transformacje komunikacji społecznej w drugiej połowie XX wieku, nr 1–2, s. 18–31.
  • Pisarek W., 2013, Past challenges to Journalism: Great ideas of the Seventies and Eighties revisited, nr 2, s. 193-203.
  • Pisarek W., 2017, Ośrodek Badań Prasoznawczych jako fenomen, nr 1, s. 11-20.
  • Pisarek W., Goban-Klas T., 1981, Prasa a nastroje społeczne lat siedemdziesiątych, nr 2, s. 9–20.
  • Pisarek W., Goban-Klas T., Mikułowski Pomorski J., Nęcki Z., 1980, Rola prasy, radia i telewizji w kształtowaniu nastrojów społecznych, nr 2, s. 15–30.
  • Pisarek W., Skowroński A., Świda A., 1978, Raport o prasie zakładowej, nr 1, s. 75–86.
  • Pisarek W., Tyrański W., 1981, Wydarzenia bydgoskie w relacjach prasowych, nr 4, s. 19–28.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego